Science Project Manager

Karel is sinds kort aan de slag als Science Project Manager bij Chessable, een mooie uitdaging en avontuur, zie zijn verhaal op chessable.com

MuConsult Apeldoorn in bekerfinale

Gesprek via Zoom voorafgaand aan de bekerwedstrijd. Boven v.l.n.r. IM Merijn van Delft, Karel van Delft, IM Thomas Beerdsen. Onder v.l.n.r. IM Stefan Kuipers, GM Max Warmerdam, IM Nico Zwirs.

Het viertal van MuConsult Apeldoorn heeft zich zaterdag 15 mei geplaatst voor de finale van de KNSB-beker. Dat gebeurde via een 7-1 overwinning op De Stukkenjagers. De finale is 29 mei. Er zijn dan vier finalisten. Het team bestond deze ronde uit GM Max Warmerdam, IM Thomas Beerdsen, IM Stefan Kuipers en IM Nico Zwirs. Captain was IM Merijn van Delft.

Zie ook schaakstad-apeldoorn.nl/blog/2021/05/14/muconsult-apeldoorn-in-online-bekercompetitie-4

Lenteschool

Lenteschool

De Lenteschool maakte het eerste seizoen compleet: Zomerschool/Herfstschool/Kerstschool/Winterschool/Lenteschool. Voor ons een bijzonder moment! Ook na coronatijd zullen de schooltjes (in iedere schoolvakantie één) online blijven, zodat iedereen uit heel Nederland en zelfs daarbuiten makkelijk mee kan blijven doen.

Winterschool

Winterschool

De Winterschool was alweer ons vierde schooltje en verliep wederom erg goed. De combinatie van interactieve lessen, uitspeelstellingen en toernooitjes blijft geslaagd. Inmiddels 50 verschillende kids die één of meerdere keren hebben meegedaan. Alle niveau’s en leeftijden zijn welkom, dus schroom niet ons een berichtje te sturen als je ook een weekje mee wilt doen.

Chess for Educators

Vol trots kunnen we vermelden dat Karel’s nieuwe boek ‘Chess For Educators’ is verschenen! Ofwel: schaken voor leraren, begeleiders en coaches.

Zie www.newinchess.com/chess-for-educators

Het boek gaat over didactiek, het organiseren van schaakactiviteiten, de rol van ouders, speciale behoeften groepen en wetenschappelijk onderzoek naar het belang van schaakonderwijs. Het bevat een alfabet met meer dan 300 psychologische en didactische items, beschreven in kleine artikelen. Groepen met speciale behoeften en specifieke didactische methoden: blind, autisme, hoogbegaafd, doof, syndroom van Down, ADHD, sociaal achtergesteld, depressief, ziekenhuispatiënten en dyslexie.

Schaken is net als het leven: je moet plannen maken, beslissingen nemen, creatief zijn, uitdagingen aangaan, teleurstellingen verwerken, omgaan met anderen en je gedrag evalueren. Schaken is een metafoor voor het leven en een uitstekend hulpmiddel om levensvaardigheden en persoonlijke ontwikkeling te stimuleren: sociaal, emotioneel, cognitief en metacognitief. Hoe doe je dit? Daar over beschrijft dit boek didactische methoden. Vooral voor groepen met speciale behoeften kan schaken, mits goed onderwezen, een geweldig wapen van empowerment zijn. Dit betekent inzicht en grip op jezelf en op de omgeving.

Bij het boek hoort een uitgebreide literatuurlijst, die staat op de site www.chesstalent.com.

Karel beschouwt schaken als een speeltuin voor het brein. Kinderen vinden het leuk om het te spelen en het stelt hun hersenen voor fascinerende uitdagingen. Maar het spel verbreedt ook hun horizon. Schaken leert ons levenslessen. Bijvoorbeeld dat je soms het ene probleem kunnen oplossen met het andere. Op het schaakbord moet je altijd eerst kijken wat je tegenstander kan en dit is net als in het verkeer. Als je niet kijkt naar wat anderen doen, kunnen er ongelukken gebeuren. Variatie, fascinatie en participatie (actief betrokken zijn bij een les) zijn hoekstenen van het leerproces. De kern is dat plezier en leren het belangrijkste zijn, terwijl winnen een afgeleide is.

Het boek bespreekt zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek naar de voordelen van schaken. Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de vraag welke effecten schaakonderwijs kan hebben. Het kan zijn dat deze vraag verkeerd is geformuleerd. Een betere vraag lijkt te zijn: welke combinatie van welke schaakleermethoden en welke vorm van didactische begeleiding kan leiden tot optimale leereffecten voor bepaalde doelgroepen en onder welke omstandigheden? Met andere woorden, het draait om combinaties, zoals de combinatie van waterstof en zuurstof water oplevert.

Spelen is een zeer effectieve manier om te leren. Tijdens een schaakles ga je op avontuur, het is een geweldige en spannende ontdekkingsreis. Enerzijds laat je je verrassen: ‘op zoek naar het onverwachte’. Aan de andere kant denk je systematisch. Schaakdenken is gebaseerd op patroonherkenning, redeneren met behulp van vuistregels en rekenen (‘als dit, dan dat’). Het ‘zeventiende schaakstuk’ speelt een belangrijke rol. Dat zeventiende schaakstuk ben jij, met je persoonlijkheid, mentaliteit (mindset), emoties, wilskracht en manier van denken.

Schaakles kan eenvoudig zijn: je legt een paar dingen uit aan kinderen en ze spelen een spelletje. Maar er is meer mogelijk.

Karel coördineert Schaakacademie Apeldoorn.
www.schaakacademieapeldoorn.nl
www.schaaktalent.nl
www.schaken-en-autisme.nl
www.chesstalent.com
Het boek ‘Chess For Educators’ is een uitgebreide vertaling van het boek ‘Schoolschaken’, zie
www.schaaktalent.nl/index.php/boek-schoolschaken

Kerstschool

Kerstschool

Een jaar heeft vijf schoolvakanties, maar vier seizoenen. Wat doe je dan? Dan voeg je een Kerstschool in! Het was weer een erg leuke week. Terugkijkend op het afgelopen half jaar tellen we 45 jeugdtalenten die in onze online school enkele dagen of zelfs meerdere weken hebben getraind en gespeeld. Daar gaan we in 2021 dus mee door!

Herfstschool

Wegens succes vervolgd: omdat de Zomerschool erg geslaagd was, hebben we in de herfstvakantie wederom twee leuke weken vol lessen en toernooitjes georganiseerd. Omdat we alles volledig online doen, zijn we nergens van afhankelijk en kunnen we onze aandacht volledig richten op het schaken zelf! In een prettige sfeer nieuwe dingen leren en plezier hebben is waar het om draait.

Zomerschool

De zomerschool is begonnen! 😃 De lessen overdag zijn voor wie zich heeft ingeschreven, maar de toernooitjes zijn open voor iedereen: vanaf vandaag vier weken lang iedere werkdag om 19.00 uur, zie schaakweek.nl/zomerschool en lichess.org/team/zomerschool voor de toernooilinkjes.

Op de foto zie je onze vergaderplek in het Westerpark, waar we zojuist de laatste dingen hebben doorgesproken. Dat liep gesmeerd, tot dat collega schaker Tex de Wit (ook bekend van www.vpro.nl/programmas/makkelijk-scoren.html) langs kwam fietsen en ons aan de praat hield 😂 Gezellig in ieder geval en we hebben er zin in!

Apeldoorn Invitational

Op 27 juni vond de Apeldoorn Invitational plaats en dat leverde een erg gezellige en zeker ook sportieve zaterdagmiddag op. Toen alle stofwolken waren opgetrokken, kwam GM Sipke Ernst, die in een nog niet zo grijs verleden een seizoen of zes voor Apeldoorn heeft gespeeld, als winnaar uit de strijd.

Omdat het geplande GM toernooi dit jaar helaas niet door kon gaan (zie schaakweek.nl/schaakweek-2020), kwamen we op het idee om een online rapidtoernooi te organiseren met onder andere de vrijwel volledige selectie van MuConsult Apeldoorn 1. Als toernooiformule ligt KO normaal gesproken niet echt voor de hand, maar bij wijze van experiment hebben we dat gewoon maar een keer uitgeprobeerd. Zie hier de toernooisite: lichess.org/team/apeldoorn-invitational

Het toernooi werd live uitgezonden en is hier terug te zien: twitch.tv/schaakweek

Het idee was om 64 deelnemers aan de start te krijgen en daarmee een dwarsdoorsnede van de Apeldoornse schaakscene, van schoolschaak tot topschaak. Diverse schaakvrienden van buiten Apeldoorn maakten het veld compleet. Vereerd waren we met de deelname van voormalig wereldtopper en veelvoudig Nederlands kampioen GM Loek van Wely.

Alle partijen zijn inmiddels hier te downloaden: theweekinchess.com/chessnews/events/apeldoorn-invitational-2020

In de eerste ronde werd vrijwel alles 2-0, hetgeen pittig was voor de moedige schoolschakers die de uitdaging waren aangegaan. Chris Doornekamp, die het schoolschaken in Apeldoorn de afgelopen jaren flink heeft gepromoot, kreeg zelf met mooi positioneel spel een prachtige stelling met wit tegen FM Onno Elgersma, maar moest uiteindelijk het onderspit delven. Cato de Zoeten scoorde als enige een remise in haar tweede partij tegen IM Max Warmerdam.

In de tweede ronde had Tom Meurs een totaal gewonnen stelling tegen meervoudig Braziliaans kampioen GM Alexandr Fier, maar een gruwelijke blunder bedierf de winst. Ook de tweede partij verliep niet slecht, maar na een tweede blunder was het over. Marcel Boel had naar eigen zeggen een mislukt positioneel offer (Txf6) tegen Max, maar de poging wordt gewaardeerd. Dries Wedda, die zich inmiddelijk heeft ontwikkeld tot een geduchte snelschaker, schakelde indrukwekkend IM Nico Zwirs uit na vier bloedstollende partijen. Erik Smit won een knappe partij van Koen Leenhouts en dwong daarmee ook een barage af, maar daarin stelde de sympathieke IM uit Zeeland orde op zaken. Jasper Zwirs schakelde gedecideerd met 1.5-0.5 WGM Anne Haast uit en wist het daarmee verder te schoppen dan zijn grote broer. Jeroen van Onzen tenslotte, won met twee spectaculaire partijen verrassend met 2-0 van Eelco Kuipers.

De grootste sensatie van de derde ronde was de uitschakeling van Loek van Wely door Koen Leenhouts. De eerste partij werd remise, maar in de tweede partij wist Koen knap de overhand te krijgen en uiteindelijk het eindspel te winnen. Sipke verloor de eerste partij van zijn Groningse teamgenoot IM Nick Maatman, maar stelde daarna orde op zaken door drie keer op rij te winnen. Vooral de laatste partij met Txh7 is het naspelen waard. Boeiend was ook het duel tussen generatiegenoten Onno Elgersma en Dries Wedda. Na de eerste partij verloren te hebben, bleek Onno de koelste en won uiteindelijk eveneens met 3-1.

In de vierde ronde, oftewel de kwartfinales, vlogen er nog twee grootmeesters uit. Max Warmerdam verloor de eerste partij van Koen Leenhouts, maar won er toen drie op rij, een scenario dat we kennen uit de derde ronde. Het positionele kwaliteitsoffer uit de tweede partij was fraai (zeker een kanshebber voor het boek) en de matcombinatie uit de vierde partij ook. IM Thomas Beerdsen won knap 2-0 van teamgenoot GM Roeland Pruijssers. De match tussen Alexandr Fier en IM Miguoel Admiraal was razend spannend. Miguoel won de eerste pot, maar Alex sloeg terug in de tweede. Vervolgens was het weer de beurt aan Miguoel, met een gedurfd stukoffer (wederom een kandidaat voor het boek) dat al snel prachtig spel opleverde. De vierde partij was ook weer spannend, maar na een gruwelijke blunder van onze Braziliaanse vriend was het klaar. Onno hield de eerste partij knap remise met zwart tegen Sipke, maar in de tweede partij wist Sipke zich als enige grootmeester te kwalificeren voor de halve finale.

In de vijfde ronde, de halve finales, nam de spanning verder toe. Zou er een volledig Apeldoornse finale in het verschiet liggen? Miguoel won overtuigend de eerste partij van Max, maar onze jonge Apeldoornse teamcaptain won er daarna twee. De vierde partij leek ook zijn kant op te vallen, maar vervolgens werd het compleet chaotisch en schoot het alle kanten op. Zouden we dan de eerste 1+1 partijen te zien krijgen? Uiteindelijk won Max alsnog en plaatste zich daarmee voor de finale. Thomas Beerdsen is een gevreesde aanvalsspeler, maar zijn loperoffer op h2 was niet correct. Omdat Sipke de eerste partij al had gewonnen, volstond eeuwig schaak voor een plaats in de finale.

In de strijd om de derde plaats, de kleine finale, sloeg Thomas de eerste slag, maar daarna sloeg Miguoel toe met drie winstpartijen, het scenario dat we inmiddels maar al te goed kennen. Vooral zijn Caro-Kann bleek een machtig wapen. Dan de finale tussen Sipke Ernst en Max Warmerdam. In een prachtige koningsindische partij nam Max de voorsprong, waarna Sipke met zwart moest gaan forceren. Zijn geliefde 1.e4 e5 moest plaatsmaken voor een riskante Siciliaan. Max raakte de draad kwijt toen hij Pf4 toe liet en verloor het eindspel: 1-1. In de derde partij verscheen er wederom een koningsindier op het bord en na een lange tactische schermutseling bleef een remise eindspel over. Aangezien de stand gelijk was getrokken, koos Sipke in de vierde parttij voor zijn vertrouwde Open Spaans en kwam er comfortabel uit. Vanwege de gedekte vrijpion mocht zwart zelfs op meer hopen, maar na een onnauwkeurigheid was het toreneindspel in balans. De partij werd beslist door de positionele blunder a3, daar waar de breekzet b3 de stelling in balans had gehouden. Daarmee ging Sipke er met de hoofdprijs vandoor, maar kan ook Max, die het hele toernooi zelf ook streamde (zie m.twitch.tv/xamax2000) terugkijken op een geslaagd toernooi.

Update: in overleg met New in Chess is besloten dat Max en Miguoel allebei een boek krijgen. Max voor zijn voorbeeldige positionele kwaliteitsoffer tegen Koen. Miguoel voor zijn moedige loperoffer tegen Alex. Alle prijzen zijn inmiddels uitgereikt of onderweg en als organisatie kijken we terug op een prachtig toernooi en een bijzondere Schaakweek 2020.

Schaken en autisme

Schaken overbrugt een kloof (tekening Trix Meurs)

Schaakles geven aan jongeren met autisme is één van de activiteiten van Schaakacademie Apeldoorn (www.schaakacademieapeldoorn.nl). Karel van Delft heeft over autisme een speciale schaaksite gemaakt: www.schaken-en-autisme.nl.
Een van de artikelen op de site staat in een magazine over schaken en autisme dat de Deense schoolschaakorganisatie Skoleskak heeft gemaakt met de nationale Deense autisme federatie. Het magazine kun je doorbladeren: ipaper.ipapercms.dk/LandsforeningenAutisme/medlemsblade-2020/autismeblad-nr-4/?page=1#

De educatiecommissie van wereldschaakbond FIDE besteedt hier aandacht aan: edu.fide.com/autism-chess-for-education. Omdat de Apeldoornse autisme-site informatie in het Engels en Spaans biedt, staat deze ook vermeld op de FIDE-site.